Fabryka Zbrojeniowa


(Tomasz Dostojewski) #1

Fabryka Zbrojeniowa w Sarajevie

W fabryce pod czujnym okiem generała Ahmeda Paszy będą produkowane sterowce, samoloty oraz broń innego rodzaju i użytku.


(Tomasz Dostojewski) #2

Albatros D.III (Oef)

Dane podstawowe Państwo - Austro-Węgry Typ - samolot myśliwski Załoga - jedna osoba Historia Lata produkcji 1917-1919 Dane techniczne Napęd - 1 x Austro-Daimler Moc - 136 kW (185 KM) Wymiary Rozpiętość 9 m Długość 7,35 m Wysokość 2,81 m Powierzchnia nośna 20,56 m² Masa Własna 716 kg Startowa 1005 kg Osiągi Prędkość maks. 198 km/h Prędkość wznoszenia 3,3 m/s Pułap 5000 m Zasięg 300 km Dane operacyjne Uzbrojenie : 2 x km kal. 8 mm Schwarzlose M7/12

Samolot Oeffag D.III był jednomiejscowym samolotem myśliwskim, półtorapłatem o konstrukcji mieszanej, kadłub kryty sklejką i blachą metalową, płaty płótnem. Usterzenie klasyczne o kształcie eliptycznym. Napęd silnik rzędowy, chłodzony cieczą. Podwozie stałe – klasyczne. Śmigło drewniane.

Płaty o konstrukcji drewnianej (górny – dwudźwigarowy, dolny – jednodźwigarowy) kryte były płótnem. Lotki umieszczono tylko w górnym płacie. Kadłub o konstrukcji półskorupowej, o przekroju stożkowym, kryty sklejką, mieścił w przedniej części silnik rzędowy chłodzony cieczą, osłonięty blachą aluminiową. Za silnikiem w kadłubie znajdowała się odkryta kabina pilota z zamocowanym z przodu małym wiatrochronem. Na końcu kadłuba zamontowano usterzenie klasyczne o dużej powierzchni, kształtu eliptycznego, konstrukcji drewnianej, kryte płótnem. Śmigło zaopatrzono w kołpak.


(Tomasz Dostojewski) #3

Austro-Daimler

Opracowany w 1904 roku, nigdy nie wszedł do służby. Posiadał napęd na cztery koła, a jego pancerz przynitowano do podwozia samochodu osobowego. Miał obrotową wieże z karabinem maszynowym, a w pancerzu na wysokości głowy kierowcy szczelinę obserwacyjną.

Załoga: 4 osoby Masa: 2 500 kg Zasięg: 250 km Opancerzenie: 4mm Uzbrojenie: 1x km Maxim kal. 7,92 Osiągi: prędkość maksymalna 45km/h


(Tomasz Dostojewski) #5

Phönix D.I

Dane podstawowe Państwo Austro-Węgry Producent Phönix Flugzeugwerke Typ samolot myśliwski Konstrukcja dwupłat, z podwoziem stałym, o konstrukcji drewnianej Załoga 1 osoba Dane techniczne Napęd 1 x silnik rzędowy Hiero Moc 149kW (200 KM) Wymiary Rozpiętość 9,80 m Długość 6,75 m Wysokość 2,65 m Powierzchnia nośna 25,00 m² Masa Własna 716 kg Osiągi Prędkość maks. 178 km/h Dane operacyjne Uzbrojenie 2 x karabin maszynowy Schwarzlose kalibru 8 mm

W 1917 roku K.u.k. Luftfahrtruppen zamówiło w Phönix Flugzeugwerke nowy typ dwupłatowego, jednomiejscowego myśliwca. Konstruktorem maszyny był Leo Kirste. Ogółem powstało 120 myśliwców D.I, po 48 odmian D.II i D.IIa, oraz 60 D.III, które nie wzięły udziału w walkach. Phönix D.I miał większą szybkość wznoszenia niż Albatros D.III (Oef) i lepsze właściwości lotne niż Aviatik D.I. Mógł także, ze względu na mocną konstrukcję, nurkować szybciej niż Aviatik.

Phönix D.I był samolotem dwupłatowym. Kadłub wykonany z podłużnic drewnianych krytych sklejką, pochodził od myśliwca Hansa-Brandenburg D.I, jednak był od oryginału nieco dłuższy z powodu zastosowania innego silnika. Płaty pokryte celuloidem, zaprojektowane zostały przez inżyniera Edmunda Sparmanna, połączone były ze sobą asymetrycznymi słupkami, również jego projektu. Podwozie było stałe, z goleniami drewnianymi.

Samolot był napędzany silnikiem rzędowym Hiero o mocy 200 KM, osłoniętym blachą.

Uzbrojenie stanowiły dwa karabiny maszynowe Schwarzlose kalibru 8 mm. Karabiny były zsynchronizowane z obrotami śmigła za pomocą nowego synchronizatora systemu Zaparka.

W październiku 1917 roku pierwsza partia myśliwców D.I została ukończona, choć jeszcze nieuzbrojona. Trafiła ona do jednostek frontowych w listopadzie, po interwencji pułkownika Milana Emila Uzelaca, który zdecydował o zamontowaniu uzbrojenia i synchronizatorów w warunkach polowych.

Począwszy od grudnia 1917 roku D.I latały jako myśliwce eskortowe we Flik 4, 15, 17, 48, 54, 66 oraz jako myśliwce we Flik 14, 30, 60, 61, 63.

Niektóre egzemplarze zostały przerobione na maszyny zwiadu fotograficznego. Część z nich była potem wyposażana w nieco mocniejszy silnik o mocy 230 KM.

O zaletach tego samolotu świadczy fakt, że do początku sierpnia 1918 roku w jednostkach wciąż latały 72 Phönixy D.I, mimo wprowadzania nowszych odmian D.II i D.IIa, których lżejsza konstrukcja musiała być wzmacniana przez producenta z powodu awarii, oraz D.III, które nie zdążyły jednak opuścić fabryki.


(Tomasz Dostojewski) #6

Aviatik D.I

Dane podstawowe Państwo Austro-Węgry Producent Aviatik i inni Typ samolot myśliwski Załoga jedna osoba Historia Data oblotu 16 października 1916 Lata produkcji 1916-1918 Dane techniczne Napęd 1 x Austro-Daimler Moc 200 KM Wymiary Rozpiętość górny płat - 8,00 m dolny płat - 7,88 m Długość 6,95 m Wysokość 2,48 m Powierzchnia nośna 21,8 m² Masa Własna 610 kg Startowa 852 kg Osiągi Prędkość maks. 185 km/h Pułap 6100 m Długotrwałość lotu 2 godz. Dane operacyjne Uzbrojenie 2 karabiny maszynowe Schwarzlose M.07/12 kal. 8 mm

Pierwszy samolot myśliwski wyprodukowany od podstaw przez Austro-Węgry, używany przez siły lotnicze tego kraju (Luftfahrtruppen) podczas I wojny światowej .

Prace nad prototypem samolotu Aviatik D.I (zwanego też Berg D.I od nazwiska konstruktora Juliusa von Berga) rozpoczęły się w sierpniu 1916 roku, natomiast oblot prototypu oznaczonego 30.14 miał miejsce 16 października 1916 w Aspern (obecnie dzielnica Wiednia). Zakończył się on śmiercią pilota oblatywacza. Podjęto więc prace nad modyfikacją myśliwca, tworząc trzy kolejne prototypy oznaczone 30.19 (do testów na ziemi), 30.20 (do testów w locie) oraz 30.21 (jako rezerwowy). Testy te przebiegły pozytywnie i pierwsze seryjnie produkowane egzemplarze zasiliły wkrótce eskadry Fluggeschwader I (FLG I, przemianowana później na Flik 101G) w Divača (obecnie Słowenia).

Myśliwce były produkowane przez różne zakłady (głównie Aviatik) i różniły się szczegółami budowy, a także awaryjnością (na myśliwcu Aviatik D.I serii 115 produkcji zakładów Lohner z powodu wady konstrukcyjnej zginął m.in. jeden z asów lotnictwa Austro-Węgier Frank Linke-Crawford).

Wersje Do 31 października 1918 wyprodukowano dla armii austro-węgierskiej ogółem 677 egzemplarzy myśliwca w następujących zakładach:

Aviatik (serie 38, 138, 238 i 338) Lohner (serie 115 i 315) LLoyd (serie 48, 248 i 348) MAG (serie 84 i 92) Thone & Fiala (serie 101 i 201) WKF (serie 184, 284 i 384) Różniły się one typem silników, modyfikacjami kadłuba, karabinów maszynowych i chłodnicy.


(Tomasz Dostojewski) #7

Hansa-Brandenburg D.I

Dane podstawowe Państwo Austro-Węgry Producent Hansa und Brandenburgische Flugzeug-Werke, Phönix Typ samolot myśliwski Konstrukcja dwupłat, z podwoziem stałym, o konstrukcji drewnianej Załoga 1 osoba Dane techniczne Napęd 1 x silnik rzędowy Austro Daimler o mocy 118 lub 135 kW Wymiary Rozpiętość 8,50 m Długość 6,35 m Powierzchnia nośna 23,95 m² Masa Własna 672 kg Osiągi Prędkość maks. 187 km/h Dane operacyjne Uzbrojenie 1 x karabin maszynowy Schwarzlose kalibru 8 mm

Wobec słabości własnego przemysłu lotniczego Austro-Węgry wyposażały swoje lotnictwo wojskowe w samoloty zaprojektowane w niemieckiej firmie Hansa und Brandenburgische Flugzeug-Werke. W 1916 roku zamówiono w niej nowy typ dwupłatowego, jednomiejscowego myśliwca. Konstruktorem maszyny, która otrzymała fabryczne oznaczenie KD, był Ernst Heinkel. Samoloty o wojskowej desygnacie D.I były produkowane przez zakłady Hansa-Brandenburg, oraz na licencji przez austriacką firmę Phönix. Ogółem powstało 95 myśliwców Hansa-Brandenburg D.I

Hansa-Brandenburg D.I był samolotem dwupłatowym. Kadłub wykonany z podłużnic drewnianych krytych sklejką. Płaty prostokątne, dwudźwigarowe, kryte płótnem, połączone ze sobą słupkami w kształcie skrzyżowanych liter X. Podwozie stałe, z goleniami oprofilowanymi drewnem.

Samolot był napędzany silnikiem rzędowym Austro-Daimler. Samoloty wyprodukowane w Niemczech miały silniki o mocy 118 kW, w Austro-Węgrzech o mocy 135 kW. Chłodnica najczęściej płaska na górnym płacie, rzadziej czołowa. Silnik osłonięty był blachą.

D.I był uzbrojony w pojedynczy karabin maszynowy Schwarzlose kalibru 8 mm. Ponieważ samolot nie był wyposażony w synchronizator, karabin maszynowy wraz z zapasem amunicji umieszczono w opływowej obudowie umocowanej nad górnym płatem.


(Tomasz Dostojewski) #8

Wodnosamolot Warchałowski Typ XI

Silnik rzędowy Werner-Pfleiderer Hieronimus o mocy nominalnej 62,5 kW (85 KM) i mocy startowej 70 kW (95 KM). Napęd śmigła poprzez przekładnie pasową i długi wał. Śmigło pchające.

Dane techniczne : Rozpiętość- 15,0 m, długość- 10,0 m, wysokość- 3,5 m, powierzchnia nośna- 48,0 m2. Masa Masa własna- 650 kg, masa użyteczna- 260 kg, masa całkowita- 910 kg. Osiągi Prędkość max- 80 km/h, prędkość przelotowa- 70 km/h, prędkość minimalna- 50 km/h, wznoszenie- 1,2 m/s, pułap- 1000 m, zasięg- 280 km.

Uzbrojenie : 1 karabin maszynowy kal. 7,92 mm, Udźwig torped lub bomb : do 290 kg.

Wodnosamolot zaprojektowany przez inż. Adolfa Warchałowskiego na zamówienie austro-węgierskiej marynarki wojennej. Zbudowany między listopadem 1911 r. a majem 1912 r. w firmie Autoplan. Samolot był pokazany na Międzynarodowej Wystawie Lotniczej (IFA) w Wiedniu (18-23.05.1912 r.), gdzie umieszczono go w basenie napełnionym wodą. Oblatany 25.07.1912 r. na lotnisku Wiener-Neustadt, po zamocowaniu do pływaków odejmowanych kół. Próby odbiorczej samolotu dokonała w dniach 7-10.08.1912 r. komisja marynarki wojennej. Samolot został przekazany do bazy wojennej w Poli, jako drugi wodnosamolot austriackiej marynarki. Była to ostatnia konstrukcja lotnicza Warchałowskiego.

Konstrukcja: Dwumiejscowy dwupłat o konstrukcji drewnianej. Płaty dwudźwigarowe, prostokątne kryte płótnem. Usztywnione miedzy sobą słupkami i drutami. Płat górny z poszerzonymi do tyłu końcówkami, spełniającymi role lotek. Kadłub kratownicowy z kabiną mieszczącą z przodu silnik, a za nim miejsca załogi. Usterzenie poziome o silnym skosie. Usterzenie kryte płótnem. Samolot miał dwa drewniane pływaki główne i mały pływak ogonowy oraz odejmowane podwozie kołowe.


(Xavery edler Kłopocki) #9

Wydzielono 2 posty tworząc nowy wątek: Prośba o ofertę na samoloty


(Tomasz Dostojewski) #10

10 cm haubica holowana vz. 14

Dane podstawowe Państwo Austro-Węgry Rodzaj haubica

Historia Produkcja seryjna 1914-1919

Dane taktyczno-techniczne Kaliber 100 mm Długość lufy 1930 mm (L/19,3) Donośność 8000 m Prędkość pocz. pocisku 341 m/s (pocisk o masie 16 kg) Masa 1420 kg (bojowa) Kąt ostrzału od -8° do +48° (w pionie) 5° (w poziomie) Szybkostrzelność 6 strz/min Czas przejścia w położenie bojowe do 2 min Szybkość marszowa 15 km/h

Houfnice vz. 14 miała łoże jednoogonowe, lufę stalową, zamek klinowy i było zasilane amunicją scaloną. Pocisk burzący miał masę 16 kg. W czasie I wojny światowej haubice tego typu były używane przez armię włoską (Obice da 100/17 modello 14) i austro-węgierską (10 cm Feldhaubitze M.14). W 1919 roku Skoda zakończyła produkcję tego działa zastępując je ulepszoną houfnice vz. 14/19.

Po I wojnie światowej houfnice vz. 14 pozostała na uzbrojeniu armii włoskiej, znalazła się także na uzbrojeniu armii austriackiej, węgierskiej (10 cm Škoda 14 M.), rumuńskiej, czechosłowackiej i polskiej (100 mm haubica wz. 1914). Po anschlussie Austrii uzbrojenie tego kraju zostało przejęte przez siły zbrojnie III Rzeszy. Feldhaubitze M.14 otrzymała niemiecką desygnatę 10 cm leFH 14(ö).

W czasie II wojny światowej haubice tego typu były używane przez armie Węgier, Włoch i Niemiec. Po kapitulacji Włoch w 1943 armia niemiecka przejęła włoskie Obice da 100/17 modello 14 i nadała im desygnatę 10 cm leFH 315(i). Przejęte działa były używane przez drugoliniowe oddziały niemieckie do końca wojny.


(Andrew von Lichtenstein) #11

A czy licencje od Skody macie ?


(Tomasz Dostojewski) #12

Proszę wypowiadać się w temacie rozmowy o uzbrojeniu, nie tu.


(Tomasz Dostojewski) #13

15 cm ciężka haubica vz. 14

Dane podstawowe Państwo Austro-Węgry Rodzaj haubica Historia Prototypy 1912 - 1914 Produkcja seryjna 1914 - 1918 Dane taktyczno-techniczne Kaliber 149,1 mm Długość lufy 2 090 mm (vz. 14) 2 100 mm (vz. 14/16) Donośność 6 900 m (vz. 14) 8 790 m (vz. 14/16) Prędkość pocz. pocisku 300 m/s (vz. 14) 350 m/s (vz. 14/16) Masa 2 344 kg (bojowa) (vz. 14) 2 765 kg (bojowa) (vz. 14/16) Kąt ostrzału -5° - +43° (w pionie), 5° (w poziomie) (vz. 14) -5° - +70° (w pionie), 6° (w poziomie) Szybkostrzelność 1 - 2 strz./min.

Haubica została zaprojektowana na podstawie wcześniejszej haubicy 100 mm vz. 14, była to bardzo ciężka i niezbyt poręczna broń, pomimo znacznej masy (3340 kg w transporcie) nie można jej było rozłożyć na części. Także zasięg broni nie był specjalnie imponujący jak na haubicę tego kalibru i wynosił jedynie 6900 m. Wady te częściowo wyrównywał dość potężny pocisk burzący ważący 41 kg.

W 1916 do produkcji wprowadzono nowy model, znany jako vz. 14/16, z nieco dłuższą lufą i używający lżejszego pocisku[1].

Haubice vz. 14 i vz. 14/16 używane były przez wojska austro-węgierskie w czasie I wojny światowej. Po zakończeniu wojny większość haubic została przejęta przez Włochy, gdzie jeszcze w 1940 używane były jako standardowe średnie haubice (włoskie oznaczenie tych haubic to obice da 149/12 modello 14 i obice da 149/13), w armii czechosłowackiej znane były jako hruba houfnize vz. 14 i hruba houfnize vz. 14/16, w armii austriackiej i niemieckiej jako 15 cm schwere Feldhaubitze M 14 i 15 cm schwere Feldhaubitze M 14/16.


(Tomasz Dostojewski) #14

Samochód pancerny Junovicz PA1

Dane podstawowe Nazwa: Junovicz PA1 Typ: Pojazd pancerny Kraj pochodzenia: Austro - Węgry

Historia Rok produkcji: 1915-18

Wymiary: Wysokość: 3.50 m Długość: 5.7 m Szerokość: 1.90 m

Dane techniczne Waga: 4 T Pancerz: Maksymalnie 7-5 mm Silnik: 4-cylindrowy silnik benzynowy fiat 12L Moc: 40 KM przy około 2000 obrotów na minutę Moc/Masa: 10 KM/t

Osiągi : Prędkość: 35 km/h Zasięg: 350 km

Uzbrojenie: 2-3 x Schwarzlose M07/12 karabinu maszynowego

Załoga: 5 osoby

Pierwsza wojna światowa była epoką modernizacji i eksperymentów, także w dziedzinie opancerzonych pojazdów bojowych. Szczególnie dotyczyły one samochodów pancernych, które były prostszymi niż czołgi w budowie i eksploatacji oraz naprawie. Wiele projektów było przetestowanych i wypróbowanych, niektóre oryginalne, niektóre okazywały się niewypałami, tymczasowymi rozwiązaniami albo zwyczajną improwizacją mającą wypełnić lukę we wsparciu. Niektóre stanowiły unikalne egzemplarze, posiadające bardzo mało kopii. Jeden z tych pancernych rarytasów Wielkiej Wojny to Austro-Węgierski wóz pancerny Junovicza. Przed wojną oferowano Austro-Węgierskiej armii kilka projektów pojazdów. Pierwszy, samochód pancerny Daimlera zbudowany już w 1905 roku był przez armię testowany, ale nie przyjęty (Jednym z powodów była porażka prezentacji, skończonej skandalem, ponieważ pojazd przestraszył konie kilku ważnych uczestników pokazu i oburzając cesarza Franciszka Józefa, który stanowczo stwierdził w obecności swojej świty, że ta rzecz “nie ba być używana do celów wojskowych”. Drugim, ważniejszym, był projekt autorstwa inżyniera porucznika Günthera Burstyna (zwany dlatego czołgiem Burstyna), stosujący nowoczesne rozwiązania, z mechanizmem pozwalającym na pokonywanie transzei i obrotową wieżyczką. Odrzuconemy projetk skazano na zapomnienie odmawiając dalszych dotacji. Pojazd ten nigdy nie został zbudowany. Wysiłki, czynione w kierunku wprowadzenia wozów pancernych przeniesiono do dziedziny pociągów pancernych. Decyzja, niemożliwa do zrozumienia, bo istniała już koncepcja wypróbowana technicznie, była zła, biorąc pod uwagę charakterystykę frontów, na których przyszło walczyć amii Austro-Węgierskiej.

Skutki złej decyzji pojawiły się już na początku wojny. Główny przeciwnik Austro-Węgierskiej Armii – Armia Rosyjska przejawiała chęc wprowadzenia do użytku wozów pancernych. Szybko też przyszło stawić czoła armii Włoskiej, która używała wozów pancernych. W wyniku spotknia z wrogiem posiadającym ten nowy typ broni powstały w 1915 roku dwa nowe Austro-Węgierskie wozy pancerne. Pierwszym był elegancki i wyfafinowany Romfell. Drugim był niezgrabny i nieskomplikowany wóz Junovicz’a, szpetny bliźniak Romfella. Był w gruncie rzeczy standardowym, ciężkim podwoziem samochodowym z pudełkowatym korpusem do którego dodano boczne płyty stalowe. Był bardziej improwizowanym pojazdem do walki, niż prawdziwym wozem pancernym. Takie uzbrojone ciężarówki widywano później w czasach hiszpańskiej wojny domowej i wojen na Bałkanach w późnych latach 90 XX wieku. Człowiekiem, który odpowiadał za ten pojazd był kapitan Junovicz. Oficjalna nazwa pojazdu brzmiała “Panzer Auto 1” = “P.A.1”. Podstawą konstrukcji były ciężarówki różnego pochodzenia. Ten fakt ukazuje improwizacyjną naturę tego pojazdu i sugeruje, że były ręcznie montowane. Każdy pojazd był w pewnym sensie unikatowy. Trzy pierwsze pojazdy Junovicz’a zostały zbudowane na podstawie Fiata 40 PS. W 1917 roku zbudowano jeszcze dwa: jeden na podstawie ciężarówki Büssig 36 PS, drugi Saurer 34 PS. Opancerzenie było bardzo cienkie: 7 mm z przodu i 5 mm po bokach. Literatura podaje, że pojazdy ważyły około 3 ton, w co wątpię. Myślę, że była to waga samej ciężarówki, na której budowano pojazd a dodawane opancerzenie ważyło przynajmniej dodatkową tonę. (Fiat, Büssig -właściwie Fross-Büssig i Saurer należały do kategorii 3-tonowych ciężarówek). Pojazd posiadał silnik o mocy około 40 koni mechanicznych, pozwalający osiągnąć prędkość maksymalną 35 kilometrow na godzinę. Maksymalny zasięg wynosił 340 km. Miał około 5,7 m długości, 1,9 m szerokości a podana wysokość 3,5 m wydaje się mało prawdziwa. Każdy pojazd posiadał dwa ciężkie karabiny maszynowe Schwarzlose M.7/12 – jeden z przodu i jeden po którejś z pozostałych stron. Załoga składała się z pięciu ludzi. Historia działań tych pięciu pojazdów jest mało znana. Wiemy, że amia Austro-Węgierska używałą ich na frontach bałkańskim i rosyjskim. Potwierdzonym jest fakt używania pojazdów Junovicz’a w 1. Plutonie Samochodów Pancernych [K.u.K. Panzerautozug No.1]. Jednostka składała się z jednego Romfella, dwóch wozów Junovicz’a, jednej zdobycznej włoskiej Lanzii IZ i jednego zdobycznego rosyjskiego Austina. Jednostka stacjonowała na środkowym odcinku frontu włoskiego i jeśli wogóle, to brała udział w bardzo niewielu walkach, gdyż często nie pozwalał na to teren. 1. Pluton Samochodów Pancernych był trzymany w odwodzie i miał być przeznaczony do walk przy wielkim przełamaniu frontu nad Piawą.