Projekt ustawy o działach administracji rządowej


(Franciszek Józef II) #1

godlo-list
Franz Josef II k. u. k. Hofburg Palast Michaelerkuppel Wien Ehzgtm. Österreich u. d. Enns

Herr Vorsitzender Reichsrat Henryk von Gröc-Hrychowicz @groc Reichsratsgebäude Franzensring 3 Wien Ehzgtm. Österreich u. d. Enns

Wien, 10. November 1917

Sehr geehrter Herr Vorsitzender,

Pozwalam sobie, korzystając z uprawnienia nadanego mi na mocy art. 34 Ugody, przedłożyć Radzie Państwa mój projekt ustawy o działach administracji rządowej.

UZASADNIENIE: Bez tej ustawy nie jesteśmy w stanie określić jasno i wyraźnie, co należy do zadań każdego z ministrów, a więc nie możemy nawet korzystać z dekretów (które wymagają kontrasygnaty). Ustawa ma w sobie wiele uproszczonych rozwiązań ze świata realnego, zawiera także działy czysto “wirtualno-aktywnościowe”, jak np. rybołówstwo. Chodzi o to, byśmy rozpoczęli działalność państwa także na tych polach, w których wystarczy działalność “twórcza”, a ta ustawa byłaby dla niej instrumentem. Projekt wymaga, aby przy każdym powołaniu rządu określać przyporządkowanie działów do ministrów (oczywiście ministerstwa nie muszą przyjmować nazw od działów!) lub prezydenta ministrów (jest taka możliwość), można także określić dodatkowy dział na życzenie prezydenta ministrów. Do obecnego rządu zmiany zastosowane zostaną w 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy.

FRANZ JOSEPH II.

Ustawa z dnia … o działach administracji rządowej

Art. 1. Ustawa określa działy administracji rządowej i ich zakres, a także właściwość członka Rządu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości kierującego danym działem

Art. 2. 1. Organ kierujący określonym działem administracji rządowej jest jednocześnie ministrem właściwym w sprawach oznaczonych nazwą danego działu w art. 3 ustawy. 2. Organ kierujący określonym działem administracji rządowej może wykonywać inne zadania wynikające z przepisów odrębnych. 3. Działy administracji rządowej powierza ministrom lub Prezydentowi Ministrów Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości wraz z ich powołaniem Monarcha na wniosek Prezydenta Ministrów Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości. 4. Wszystkie działy administracji rządowej wymienione w art. 3 ustawy muszą zostać powierzone członkom Rządu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości. Jeżeli którekolwiek z tych działów administracji rządowej nie zostanie powierzony żadnemu członkowi Rządu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości, powierza się go Prezydentowi Ministrów Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości. 5. Monarcha, na wniosek Prezydenta Ministrów Prezydentowi Ministrów Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości, dokonuje zmian w przyporządkowaniu działów administracji rządowej.

Art. 3. Ustala się następujące działy administracji rządowej: 1) administracja publiczna; 2) budownictwo i gospodarka przestrzenna; 3) budżet; 4) Cesarskie i Królewskie Siły Zbrojne i obronność państwa; 5) energia; 6) finanse publiczne; 7) gospodarka, gospodarka morska, gospodarka wodna, gospodarka złożami; 8) informatyczne systemy państwa; 9) kultura i ochrona dziedzictwa Monarchii Austro-Węgierskiej oraz jej narodów; 10) kultura fizyczna i sport; 11) łączność; 12) nauka; 13) ochrona środowiska; 14) oświecenie publiczne i wychowanie; 15) praca; 16) rolnictwo; 17) rozwój regionalny; 18) rybołówstwo; 19) skarb państwa; 20) sprawiedliwość; 21) szczepy narodowe i etniczne; 22) szkolnictwo wyższe; 23) transport i żegluga; 24) turystyka; 25) sprawy wewnętrzne; 26) wyznania religijne; 27) sprawy zagraniczne; 28) zabezpieczenie społeczne; 29) zdrowie.

Art. 4. 1. Dział “administracja publiczna” obejmuje sprawy administracji, w tym organizacji struktur administracji publicznej, podziału administracyjnego państwa, administracji rządowej w krajach koronnych, nazw własnych miejscowości oraz przeciwdziałania klęskom żywiołowym i usuwania ich skutków. 2. Dział “budownictwo i gospodarka przestrzenna” obejmuje sprawy planowania przestrzennego, kartografii, geodezji, wspierania mieszkalnictwa, wspierania projektów budowlanych, opieki nad budynkami zabytkowymi bądź szczególnie cennymi oraz ustalania norm budownictwa na terenie państwa. 3. Dział “budżet” obejmuje sprawy przygotowania raportów budżetowych, o których mowa w art. 63 Ugody, kontroli wykonania budżetu oraz środków z budżetu przekazywanych na podst. art. 65 Ugody krajom koronnym oraz zarządzania długiem publicznym. 4. Dział “Cesarskie i Królewskie Siły Zbrojne, sprawy wojskowe i obronność państwa” obejmuje sprawy Cesarskich i Królewskich Sił Zbrojnych, obronności państwa, udziału Cesarskich i Królewskich Sił Zbrojnych w przedsięwzięciach wojskowych, misjach pokojowych i akcjach zbrojnych na terytorium oraz poza terytorium państwa, nadzoru nad Cesarskimi i Królewskimi Siłami Zbrojnymi, wyposażenia Cesarskich i Królewskich Sił Zbrojnych, a także - w porozumieniu z organem kierującym działem “sprawy zagraniczne” i Monarchą - wywiadu i kontrwywiadu. 5. Dział “energia” obejmuje sprawy energii, bezpieczeństwa energetycznego, surowców energetycznych, paliw, infrastruktury energetycznej oraz zapewnienia dostaw energii. 6. Dział “finanse publiczne” obejmuje sprawy realizacji dochodów i wydatków państwa, podatków, ceł i innych danin publicznych, koordynację współpracy finansowej i gospodarczej między krajami koronnymi oraz między Monarchią Austro-Węgierską a zagranicą, rachunkowości, kontroli w sektorze finansów publicznych, a także walutowe. 7. Dział “gospodarka, gospodarka morska, gospodarka wodna, gospodarka złożami” obejmuje sprawy gospodarki, systemu miar, promocji gospodarki austro-węgierskiej, pobudzania aktywności gospodarczej, działalności gospodarczej, kontroli obrotu gospodarczego z zagranicą, obszarów morskich, portów i stoczni, środowiska morskiego, administracji morskiej, wykorzystania zasobów wodnych, ochrony przeciwpowodziowej, prowadzenia gospodarki złożami i ich eksploatacji oraz nadzoru nad wydobyciem złóż. 8. Dział “informatyczne systemy państwa” obejmuje sprawy utrzymania informatycznych systemów państwa oraz współpracy Rządu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości z cesarskim i królewskim Biurem Administracji zgodnie z art. 53 Ugody. 9. Dział “kultura, promocja i ochrona dziedzictwa Monarchii Austro-Węgierskiej oraz jej narodów” obejmuje sprawy opieki nad materialnym i niematerialnym dziedzictwem Monarchii Austro-Węgierskiej oraz jej narodów, mecenatu nad działalnością kulturalną i jej wsparcia, mediów, podtrzymywania tradycji, ochrony zabytków i opieki nad nimi, działalności muzeów, miejsc pamięci, rozwoju czytelnictwa, działalności twórczej, wystaw artystycznych, wymiany kulturalnej z zagranicą, działalności rozrywkowej oraz promocji Monarchii Austro-Węgierskiej polegającej przede wszystkim na pozyskiwaniu nowych obywateli. 10. Dział “kultura fizyczna i sport” obejmuje sprawy sportu i wychowania fizycznego. 11. Dział “łączność” obejmuje sprawy poczty, telegrafu, forum i innych form komunikacji Monarchii Austro-Węgierskiej. 12. Dział “nauka” obejmuje sprawy nauki, badań naukowych i prac rozwojowych. 13. Dział “ochrona środowiska” obejmuje sprawy ochrony środowiska i wykorzystania jego zasobów, leśnictwa i łowiectwa. 14. Dział “oświecenie publiczne i wychowanie” obejmuje sprawy kształcenia oraz porad dla młodych obywateli i pomocy im. 15. Dział “praca” obejmuje sprawy zatrudnienia i zwalczania bezrobocia, stosunków pracy i jej warunków oraz wynagrodzeń. 16. Dział “rolnictwo” obejmuje sprawy produkcji rolnej, jakości produktów spożywczych, gruntów rolnych oraz infrastruktury obszarów rolnych. 17. Dział “rozwój regionalny” obejmuje sprawy wdrażania polityki rozwoju w krajach koronnych, zapewnienia realizacji art. 10 ust. 2 Ugody oraz zapewniania zrównoważonego rozwoju w obszarach słabiej rozwiniętych gospodarczo i społecznie. 18. Dział “rybołówstwo” obejmuje sprawy rybołówstwa morskiego i śródlądowego, gospodarki rybnej oraz gospodarowania zasobami morskimi. 19. Dział “skarb państwa” obejmuje sprawy skarbu państwa, dochodzenia roszczeń skarbu państwa, mienia publicznego, realizacji zobowiązań skarbu państwa oraz, w przypadku zaistnienia przesłanki z art. 65 ust. 3 Ugody, realizacji zobowiązań krajów koronnych. 20. Dział “sprawiedliwość” obejmuje sprawy organizacji wymiaru sprawiedliwości, sądownictwa, kar i środków karnych oraz polityki karnej państwa. 21. Dział “szczepy narodowe i etniczne” obejmuje sprawy współpracy między narodami Monarchii, zachowania i rozwoju tożsamości szczepów narodowych i etnicznych, zachowania i rozwoju języków szczepów narodowych i etnicznych oraz zachowania nazw miejscowości w tych językach. 22. Dział “szkolnictwo wyższe” obejmuje sprawy szkolnictwa wyższego oraz jego finansowania. 23. Dział “transport i żegluga” obejmuje sprawy funkcjonowania i rozwoju infrastruktury transportowej, ruchu drogowego, kolejowego i powietrznego, komunikacji publicznej oraz żeglugi morskiej i śródlądowej. 24. Dział “turystyka” obejmuje sprawy rynku turystycznego oraz promocji turystycznej Monarchii Austro-Węgierskiej. 25. Dział “sprawy wewnętrzne” obejmuje sprawy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, bezpieczeństwa państwa, ochrony granic państwa, kontroli ruchu granicznego, wydalania cudzoziemców, zarządzania kryzysowego, obrony cywilnej, obywatelstwa oraz ewidencji ludności. 26. Dział “wyznania religijne” obejmuje sprawy stosunków państwa ze związkami wyznaniowymi. 27. Dział “sprawy zagraniczne” obejmuje sprawy stosunków Monarchii Austro-Węgierskiej z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi, reprezentowania i ochrony interesów Monarchii Austro-Węgierskiej i jej obywateli za granicą, współpracy rozwojowej, pomocy humanitarnej, kształtowania międzynarodowego wizerunku Monarchii Austro-Węgierskiej, a także - w porozumieniu z organem kierującym działem “Cesarskie i Królewskie Siły Zbrojne” i Monarchą - wywiadu i kontrwywiadu 28. Dział “zabezpieczenie społeczne” obejmuje sprawy opieki socjalnej, emerytur, przeciwdziałania patologiom, świadczeń socjalnych, kombatantów i inwalidów wojennych. 29. Dział “zdrowie” obejmuje sprawy ochrony zdrowia i opieki zdrowotnej oraz uzdrowisk.

Art. 5. 1. Monarcha, w postanowieniu o którym mowa w art. 2 ust. 3, na wniosek Prezydenta Ministrów Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości, może ustalić dodatkowo działy niewymienione w art. 2, określając również zakres spraw objętych danym działem i powierzając kierownictwo nad danym działem członkowi Rządu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości. Art. 2 ust. 5 ustawy stosuje się odpowiednio. 2. Dział administracji rządowej, o którym mowa w ust. 1, ustalany jest na okres trwający do odwołania Rządu Jego Cesarskiej i Królewskiej Mości.

Art. 6. Organ kierujący działem administracji rządowej w ramach swojej właściwości jest zobowiązany do inicjowania, realizacji i opracowywania polityki dotyczącej danego działu administracji rządowej, a także do przedkładania inicjatyw i projektów aktów normatywnych oraz do współpracy z innymi organami w celu jak najlepszej realizacji zadań w ramach swojej właściwości.

Art. 7. Przepis art. 2 ust. 3 stosuje się odpowiednio w 7 dni po dniu wejścia w życie ustawy.

Art. 8. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.


(Henryk von Groc Hrychowicz) #2

Dziękuję Waszej Cesarskiej i Królewskiej Mości za podjecie inicjatywy ustawodawczej w przedmiotowym zakresie. Otwieram debatę nad przedstawionym projektem Ustawy o działach administracji rządowej.


(Henryk von Groc Hrychowicz) #3

Martwi mnie brak zainteresowania przedstawionym projektem ustawy. Istotną kwestią jest pytanie, czy potrzebne jest tyle działów administracji rządowej ? Rozumiem, że projekt powstał w oparciu o realną ustawę, ale czy nie powinna ona w większym stopniu uwzględniać realia i faktyczne potrzeby państwa wirtualnego. Zgodnie z zapisem art. 2 p .4 wszystkie działy administracji rządowej muszą zostać powierzone członkom Rządu. Wynika z tego, że na każdego członka rządu wypadnie średnio 6 działów, którymi będzie musiał się zająć. Biorąc pod uwagę że ministerstwo to jedna osoba taka struktura administracji rządowej w mojej ocenie jest nadmiernie rozbudowana i część działów administracji powinna być połączona. Przykładowo: “administracja publiczna” i “sprawy wewnętrzne” lub “informatyczne systemy państwa” i “łączność”

Kwestia druga, potrzeba w warunkach wirtualnych istnienia działów takich jak; “szczepy narodowe i etniczne”, “wyznania religijne”, “zabezpieczenie społeczne”, “zdrowie”.


(Franciszek Józef II) #4

Już odpowiadam. Co do połączenia pewnych - tak czy inaczej - koniecznych działów zgoda; jakie poprawki Pan proponuje? Zwracam uwagę, że jeżeli po prostu połączymy wiele działów w jeden, nie zmniejszy się ilość zadań i kompetencji, zmniejszy się tylko elastyczność przyznawania różnych działów między członkami Rządu. Np. część zadań będzie chciał Pan powierzyć MSW, a część sobie jako Premierowi, ale nie będzie możliwości podziału między działami. W każdym razie - poprosiłbym o zgłoszenie poprawek, co do których - jako wnioskodawca - chętnie się ustosunkuję :-).

Co do działy w stylu “zdrowie” czy “zabezpieczenie społeczne” i im podobnych: Chodziło o to, by przydzielić pewne zadania typowe dla świata realnego do ministrów, by mogli wykazywać się aktywnością na polach stricte “realowych”, jak służba zdrowia etc. Chodzi głównie o aktywność narracyjną, o nic więcej. Jeżeli jest Pan przeciwny temu rozwiązaniu - również poproszę o poprawki, wszak takie działy ewentualnie można powoływać ad hoc, zgodnie z projektem ustawy.

Jeżeli chodzi o dział “szczepy narodowe i etniczne” - cóż, może ogólnie w warunkach wirtualnych nie ma takiej konieczności, ale w Monarchii Austro-Węgierskiej - składającej się przecież z takich szczepów - sądzę, że to dość istotne dla naszego kolorytu, tak jak wyznania religijne (choć znaczenie tych akurat widzę jako mniejsze).

Jest dla mnie absolutnie jasne, że przynajmniej część tych działów nie będzie kompletnie wypełniana - chodziło o stworzenie pewnego szkieletu. Tyle wyjaśnień wnioskodawcy - chętnie ustosunkuję się do ewentualnych poprawek :-).


(Wiktor Toghon at Atera) #5

Mi się osobiście podoba projekt. Rozumiem też zamysł i powód tak wielu działów. Jestem Za.


(Henryk von Groc Hrychowicz) #6

Zamysł powołania tylu działów i ja rozumiem, mam jedynie wątpliwości jak one będą funkcjonować w praktyce. Nie mamy bowiem tylu obywateli by utworzyć wszystkie niezbędne resorty (ministerstwa). Nie mamy ministerstwa gospodarki i wszystkie działy które winny być mu podporządkowane musi przejąć MSW. Nie mamy ministerstwa sprawiedliwości i dział “sprawiedliwość” musi przejąć MSW. Nie mamy ministerstwa zdrowia i polityki społecznej, stad wszystkie działy które powinny mu podlegać również musi przejąc MSW. Z pośród 30 działów połowa przypadnie Ministerstwu Spraw Wewnętrznych

  1. administracja publiczna;
  2. budownictwo i gospodarka przestrzenna;
  3. energia;
  4. gospodarka, gospodarka morska, gospodarka wodna, gospodarka złożami;
  5. infrastruktura;
  6. łączność;
  7. ochrona środowiska;
  8. praca;
  9. rolnictwo;
  10. rozwój regionalny;
  11. rybołówstwo;
  12. sprawiedliwość;
  13. transport i żegluga;
  14. sprawy wewnętrzne;
  15. zabezpieczenie społeczne;
  16. zdrowie.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych 28) sprawy zagraniczne;

Ministerstwo Skarbu 3) budżet; 6) finanse publiczne i skarb państwa; 19) skarb państwa;

Ministerstwo Kultury 9) kultura i ochrona dziedzictwa Monarchii Austro-Węgierskiej oraz jej narodów; 10) kultura fizyczna i sport; 12) nauka; 14) oświecenie publiczne i wychowanie; 21) szczepy narodowe i etniczne; 22) szkolnictwo wyższe; 24) turystyka; 26) wyznania religijne; 27) grupy narodowe i etniczne;

Ministerstwo Wojny 4) Cesarskie i Królewskie Siły Zbrojne i obronność państwa;

Ustawa aspiruje do bardzo rozbudowanej administracji rządowej, tymczasem realia są jakie są i stąd moja wątpliwość czy to udźwigniemy. Przyznaję jednak, że nie widzę jak to rozwiązać by nie naruszyć podstawowej koncepcji powołania działów administracji. Jak słusznie Jego Cesarska Mość zauważył łączenie działów nie zmniejszy zadań na nich ciążących. Natomiast likwidacja niektórych może mieć negatywny wpływ na rozwój Monarchii. Dlatego odstępuję od wnoszenia poprawek.


(Franciszek Józef II) #7

Hm, chyba że może rzeczywiście zrezygnujemy z niektórych działów? Które by Pan proponował?

Bo osobiście dopisałbym niektóre działy (zwłaszcza gospodarcze) ministerstwu skarbu :slight_smile: - ale to już w gestii szefa rządu.


(Henryk von Groc Hrychowicz) #8

Nie ukrywam że również myślałem o powierzeniu ich ministrowi skarbu. W końcu sprawy gospodarcze są lub będą związane z finansami. :slight_smile:


(Wiktor Toghon at Atera) #9

Ja nie jestem pewien czy “27) grupy narodowe i etniczne” oraz “6) wyznania religijne” to na pewno działa Ministra Kultury. Odciążę jednak kolegów i chętnie się tym zajmę, jeśli oczywiście przyjmiemy ten projekt.


(Franciszek Józef II) #10

Gwoli wyjaśnień - to już jest kwestia rządu; każdy rząd sam ustala ;-).


(Henryk von Groc Hrychowicz) #11

Czy ktoś z Panów Delegatów ma jeszcze uwagi lub propozycje zmian do projektu, albo pragnie zabrać głos w sprawie działów administracji rządowej ?


(Henryk von Groc Hrychowicz) #12

Widzę, że nikt z panów nie zgłasza chęci zabrania głosu. Zatem debatę zamykam i przechodzimy do głosowania. Kto z Panów Delegatów Rady Państwa jest za przyjęciem ustawy ? Kto jest przeciw ? Kto sie wstrzymuje ?


(Wiktor Toghon at Atera) #13

(Henryk von Groc Hrychowicz) #14

Zamykam głosowanie. Stwierdzam, iż zgodnie z postanowieniami art. 39 p.1 Ugody w dniu dzisiejszym Rada Państwa przyjęła Ustawę o działach administracji rządowej.

Ustawę kieruję do podpisu przez Jego Cesarska i Królewską Mość.


(Franciszek Józef II) #15

Genehmigt